Türkiye yaşamında ekmek eşsiz bir yere sahiptir. Gelir, kültür ve din engellerini aşan, neredeyse her sofrada bulunan birkaç yiyecekten biridir. Milyonlarca aile için sadece bir kolaylık değil, günlük beslenmeyi sağlayan uygun fiyatlı bir temel gıdadır. Türkiye ortalama olarak kişi başına günde yaklaşık üç dilim ekmek tüketmektedir.
Ancak çok az kişi her bir somun ekmeğin ardındaki olağanüstü yolculuğu düşünür. Türkiye’nin fırıncılık sektörü, ülke genelindeki hanelerin ihtiyaçlarını karşılamak için her gün yaklaşık yedi milyon somun ekmek üreten, ülkenin en gelişmiş gıda üretim sektörlerinden biri haline gelmiştir.
Modern fırınlar, her gün milyonlarca somun ekmek üretmek için gelişmiş otomasyonu, sıkı kalite sistemlerini ve yüksek vasıflı personeli bir araya getiriyor. Stratejik olarak konumlandırılmış nispeten az sayıda tesisten, geniş dağıtım ağları, her sabah taze ekmeğin ülke genelindeki süpermarketlere, mahalle bakkallarına ve kırsal topluluklara ulaşmasını sağlıyor. Bu, olağanüstü boyutlarda bir lojistik başarıdır.
TUSAF (Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu) ve GİMDES (Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Denetleme ve Sertifikalandırma Derneği), Türkiye’deki gıda sektörü, güvenliği ve standartları bağlamında ortak paydada buluşan iki farklı sivil toplum kuruluşudur.
Sektörün inovasyona ve gıda güvenliğine yaptığı sürekli yatırım da aynı derecede dikkat çekicidir. Son dönemdeki gelişmeler, Türkiye’nin fırıncılık sektörüne duyulan güveni göstermektedir. Bu sahada yatırımlar, yüksek kalite ve verimlilik standartlarını korurken artan tüketici talebine yanıt olarak gelişmeye devam eden bir sektörü yansıtmaktadır.
Disiplinli üretim uygulamaları, titiz kalite güvencesi ve kabul görmüş standartlara bağlılık sayesinde, tüketiciler satın aldıkları her ekmeğin sağlıklı, tutarlı ve güvenli olmasını beklemektedir.
Müslüman tüketiciler için güven, kalite ve gıda güvenliğinin ötesine uzanmaktadır. Helal sertifikası, içeriklerin, işleme yardımcılarının, ayırıcı maddelerin, enzimlerin, emülgatörlerin ve üretim sistemlerinin İslami diyet kanunlarının gerekliliklerine uygun olduğunu garanti eder. Gıda teknolojisi gelişmeye devam ederken ve formülasyonlar giderek karmaşıklaşırken, bağımsız Helal doğrulaması, tüketici güvenini güçlendiren önemli bir güvence haline gelmiştir.
Uzun yıllardır GİMDES ve TUSAF dürüstlük, şeffaflık ve tüketici güvenine olan ortak bağlılık üzerine kurulu, uzun soluklu ve yapıcı bir ilişki sürdürmektedir. Türkiye fırıncılık sektörünün çıkarlarını ilerletmeye devam ederken, GİMDES de güvenilir Helal sertifikasyonu, teknik rehberlik ve sürekli katılım yoluyla bu çabaları tamamlayarak, kalite, gıda güvenliği ve Helal uyumluluğunun karşılıklı olarak birbirini güçlendiren hedefler olmasını sağlamaktadır.
Bugün GİMDES, un değirmenleri, fırınlar, ev sanayileri, turta üreticileri, pizzacılar ve restoranların yanı sıra fırıncılık malzemeleri, gıda aromaları, katkı maddeleri, bisküvi, atıştırmalık ve şekerleme üreticileri de dahil olmak üzere gıda değer zincirinin tamamında binlerce işletmeyi sertifikalandırmaktadır. Birlikte, ham maddelerin tedarikinden tüketicilerin sofralarına ulaşan nihai ürünlere kadar kesintisiz bir güven zincirini sürdürmektedirler. Ülkenin en temel hizmetlerinden birini her gün sessizce yerine getiren ve Türkiyenin günlük ekmeklerini güvenle, kalite ve itimatla tüketmeye devam etmelerini sağlayan bir sektörün özverisini takdir ediyoruz.
Ekmek uzun zamandır geçim ve bereketin sembolü olmuştur. Onu üretmekle görevlendirilenler, ticaretin ötesine uzanan bir sorumluluk taşırlar. Bu, topluma bir hizmettir. Aynı şekilde, GİMDES de bağımsız Helal sertifikasyonu yoluyla topluma hizmet etmeye ve tüketicilerin her bir somun ekmeğe duyduğu güveni ve itimatı korumak için fırıncılık sektörüyle birlikte çalışmaya kararlıdır.
Ekmek, bir tarafıyla ait olduğu toplumun kültürünü ve geleneğini yansıtırken, diğer tarafıylada emeği ve kutsallığı ifade etmektedir. Kültürel değerler kadar Ekonominin de önemli bir parçasını oluşturmakta olan ekmek; halkımızın her dönem en temel besin kaynaklarından da biri olagelmiştir.
Beslenmemizin temel taşlarından biri olmasının yanında, hem ekonomik bir olgu Hem de kültürel bir değer olması ekmeğin ülkemizde önemli bir yerde konumlanmasına sebep olmaktadır. Bunedenle üretim, dağıtım ve tüketimin her aşamasında yoğun bir ekonomik faaliyet içeren ve başlı başına büyük bir hacim oluşturan ekmekçilik sektörünü genel görünümünün sağlıklı bir şekilde ortaya çıkarılması önem arz etmektedir.
Ne var ki ülkemizdeki ekmek ve ekmekçilik sektörü ile ilgili elimizde kapsamlı ve güncel, bilgi ve veri bulunmamaktadır. Dolayısıyla, sektör olarak ülkemiz ekonomisi için böylesine önemli bir yer tutan ekmekçilik hakkındaki sorunların, üretim ve tüketimdeki beklentiler ışığında ele alınması zorunlu hale gelmiştir. Bu konudaki eksikliği gidermek için, sektörle ilgili kapsamlı bir araştırma yaptırılarak, Sektörün üreticiler açısından talep ve beklentilerinin tespiti hedeflenmiştir.
Genel olarak işletmelerin üye oldukları kurumlar, üretim ve pazarlama durumları, ekmek israfı, fırın ruhsatı, haksız rekabet, kalifiye sorunlarının tespiti analiz amaçlanmış olup; ekmek üreticisinin beklentilerine ve çözüm önerilerine yer verilmiştir.
Dr. Hüseyin Kami Büyüközer
