GİMDES’in yürüttüğü laboratuvar çalışmaları, Helal Güvence Sistemi’nin (HGS) aslında en kritik ve gözle görülmeyen koruma kalkanıdır. Modern endüstriyel dünyada bir gıda, temizlik veya kozmetik ürününün ambalajına bakarak, içindeki hammadde etiketini okuyarak ya da sadece üretim tesisini çıplak gözle denetleyerek %100 bir helal güvence oluşturmak imkansızdır. Çünkü günümüz üretim teknolojisinde, insan duyularıyla asla anlaşılamayacak karmaşık bir kimya ve tağşiş (hile) sektörü mevcuttur.
Laboratuvar analizlerinin bu sistem için olmazsa olmaz olmasının temel nedenleri şunlardır:
Gözle Görülmeyen Risklerin Keşfi: Bir peynirin içinde süt yağı yerine ucuz bitkisel yağ kullanıldığını, bitkisel zannedilen bir sabun hammaddesine domuz yağı karıştığını, pul biberin içine kanserojen endüstriyel boyalar katıldığını veya şifa niyetine yenen bir balın tamamen glukoz şurubundan ibaret olduğunu ne koklayarak ne de tadarak anlayabilirsiniz.
Gizli Moleküllerin Takibi: Laboratuvarlar; insan duyularının bittiği yerde mikroskopların, DNA testlerinin (PCR), kromatografi cihazlarının ve atomik analizlerin devreye girdiği yerdir. GİMDES, bir müfettiş gibi moleküllerin izini sürer; üründeki GDO’yu, antibiyotik kalıntısını, yasaklı koruyucuları (Natamisin gibi) ve ağır metalleri moleküler düzeyde yakalar.
Hem “Helal” Hem “Tayyib” (Temiz/Sağlıklı): İslamiyet bir gıdanın sadece helal olmasını değil, aynı zamanda “Tayyib” yani temiz, fıtrata uygun ve insan sağlığına zararsız olmasını emreder. Laboratuvarda yapılan pestisit (tarım ilacı), aflatoksin (küf zehiri) ve ağır metal analizleri, ürünlerin “Tayyib” kriterine uyup uymadığını doğrulamak için yapılır.
Kısacası; GİMDES bu analizleri üreticinin beyanına sadece “güvenmekle” yetinmeyip, o beyanı bilimsel olarak doğrulamak ve tüketicinin sofrasına gelen lokmanın helalliğinden emin olmak için yapar. Laboratuvar, Helal Güvence Sistemi’nin gözüdür, kalbidir ve en tavizsiz denetim mekanizmalarından biridir.
Hangi Aralıklarla Analiz Yapılıyor? Kaç Laboratuvar ile Çalışılıyor?
GİMDES laboratuvar denetimleri, belirli sabit takvim dönemlerinde (rutin izleme programı dâhilinde) yapılabileceği gibi risk bazlı ani denetimlerde de gerçekleştirilir. Bu analizler sadece halihazırda helal sertifikasına sahip olan firmalara uygulanmaz; sertifikalama aşamasında (başvuru sürecinde) olan firmaların ürünlerine de ilk uygunluk değerlendirmesi amacıyla tarafsızca uygulanabilmektedir.
Akredite ve GİMDES tarafından onaylanmış bağımsız çoklu laboratuvar altyapısı ile çalışılmaktadır. Yapılan analizlerin çeşitliliği (Gelişmiş GDO analizleri, Nükleer Manyetik Rezonans (NMR) bal analizleri, Islak Kimya, Mikrobiyolojik ve DNA bazlı PCR testleri) nedeniyle GİMDES, Türkiye’de ve dünyada bu farklı yetkinliklere sahip birden fazla uzmanlaşmış, akredite referans laboratuvarı ile ortaklaşa operasyon yürütmektedir. Her analiz türü, o alanda uluslararası akreditasyona sahip en yetkin laboratuvara yönlendirilir.
Dr. Hüseyin Kami Büyüközer –M.Zeki Aygur